Rızvan Harputoğlu Hoca Efendi

RIZVAN HOCA (HACI RIZVAN HARPUTOĞLU)
Hacı Rızvan Hoca olarak Of ve çevresinde ün yapmış olan Rızvan Harputoğlu, eski dönem âlimlerinin son halkalarından biri olarak kabul edilir. 1911 yılında Of Balaban köyü Yeni mahallede dünyaya geldi. Babası icazetli müderrislerden Hacı Mustafa Efendi'dir. Evinin tek erkek evladı ve narin yapılı olduğu için annesi Fatma Hanım'ın gözbebeği idi.
Rızvan Efendi, çocukluğunda okumaya çok meyilli idi. İlk eğitimini babasından aldı. Ondan ilk olarak Kuran okumayı öğrendi. Fakat babası imam olarak Bafra ve Çarşamba'ya gurbete çıkınca, mahalle mektebinde okumaya başladı. Aşri şerifi ezberler. Çok başarılı olur. Yaşının çok üstündeki kitapları okuyarak yorumlar, çok üst sınıfların derslerini başarıyla verirdi. Hocaları, ondan gurur duyardı. Çok küçük yaşta ilahiler ezberleyerek, önemli dini dünlerde camilerde ondan ısrarla okumasını isterlerdi. Camide Kuran okuduğu bir gün, onu dinleyen Osman Efendi, onun için hocasına ''okursa okuyacak'' deyince Rızvan Hoca, bunu ''demek ki iyi okuyamadığına'' yorumlar. Devrin en büyük kıraat âlimi olan Mehmet Rüştü Aşıkkutlu'ya gider. Uzun bir zaman ondan kıraat dersi okuyarak icazet alarak köye döner.
Köyde herkes marangoz sanatıyla uğraşmakta olduğundan Rızvan Hoca'da marangozluğa başlar. Amcası Abbas Efendi'nin yanına çırak girer. Amcası onu himayesine alır. O işte de kısa zamanda en başarılı ustalardan olur. Ağacı sanat harikası haline dönüştürür. Ağaçtan, demir aletlerin ağaç kısımlarını, yayıklar, fıçılar, sepetler, saklama kaplarını yapar. Bunlardaki desenleri herkesi hayrete düşürür; Amcası zaman zaman Bafra'ya marangozluk yapmaya gittiğinde bunu da beraber götürürdü. Bir seferinde Rızvan Hoca, yollarda ağır hastalandı. Güç bela Trabzon'a gelerek 40 gün ağır hasta yatmak zorunda kalır. Bundan sonra artık marangozluk yapamaz. Bundan dolayı imamlığa başlar. İlk olarak mahalle Camiinde imam olur. Eski hocası Mehmet Rüştü Aşıkkutlu'yu ziyarete gider. O, onu Akçaabat vaizine gönderir ve ona yardımcı olmasını ister. Denileni yapan Rızvan Hoca, vaizin yardımı ile Akcaabat'ın Osmanbaba Köyü Cınavlı mahallesi Camiine imam olur. İmamlığı yanı sıra çevredeki çocukları da okutmaya başlar. Cemaati onu çok sever. En önemli fetvaları kaynaklarıyla kaydetmeye başlar. İmamlığı sırasında en önemli dini kaynakları orjinallerinden Arapça okumaya başlar.
Köye izine geldiğinde Arapça okuduğunu öğrenen babası onu bir hafta günü nde zamanının en önemli müderrisleri olan Çalekli Dursun Efendi ile Makili Abdülhalim Efendi nin olduğu bir müderrisler toplantısına getirir. Onu sınamasını ister. Halim Efendi, onu daha yakın olduğu gerekçesiyle Dursun Efendi'nin sınamasını ister. Oda sınar ve beğenir fakat eksik bulur. Çevredeki din adamları buna ''her hangi bir iş bulamadı ve imamlığa başlayacakta destur arıyor'' şeklinde yorumlanır. Ancak yüksek yaşına rağmen Çalek köyüne yakın bir köy olan Kalant köyüne imam olur. Bu sırada yaşı otuzu geçmişti. Çevredeki imamların çoğu ondan küçüktür. İmamlığı sırasında Dursun Efendi'nin ders halkasına katılırlar. Kendinden çok küçük talebeler arasında çalışkanlığı ile sıyrılır. Hocası onun için ''yahu bu ihtiyarda iş var'' der. Tam beş yıl hocasında okuyarak talebeleri arasında birinci olarak icazet alır. Sırasıyla Of Tarvel, Kono, Hundez, İftiryalı, Balaban köylerinde ders okutmaya devam etmiştir. Buralarda birçok icazet verdi. En son Balaban Merkez Kuran Kursu'nu kurdu. Burada talebe okutmaya başladı.
Rızvan Efendi, fıkıh, tefsir, hadis ilimlerinde çok ileridir. Son zamanlarda dini tahripçilere karşı çok sayıda broşür, makale yazmıştır. Bazılarını fotokopiyle bazılarını baskıyla çoğaltıp onların yanlışlarını belgeleriyle ortaya koymuştur. Zaman zaman İstanbul'dan bile, çözülemeyen fetvalar için ondan istenen yardımları geri çevirmez ve belgeleriyle istenen fetvaları açıklardı. 95 yaşına kadar talebe yetiştirmeye devam etmişti. fakat çok yaşlandığı için senenin belli kısımlarını Sakarya Akyazı'daki oğullarının yanında ve İstanbul Kartal'daki oğullarının yanında geçirirdi. Oğullarından biri Akyazı Gaziosmanpaşa Camii (Büyük Cami) de, diğeri İstanbul Kartal'da halen imamlık yapmakta olup başka bir oğlu da eski imamdır. 18. 01. 2010 tarihinde kendi köyü olan Balaban'da vefat etmiştir.
NOT:
Rızvan Hoca hakkındaki bilgiler, dipnotlar, resimler ve Rızvan Hoca'nın icazetnamesi tarafımdan yazılan Oflu Hoca Kavramını Oluşturan Din Adamları adlı kitapta mevcuttur. Kitap Of'ta Sinka Pazarlama ve Hediyelik eşya satış mağazasında satılmakta ayrıca Okutan Kitabevinde de az sayıda satışta vardır.