Çalışkan olmak

Bazen öğrencilere soruyorum. Ne arıyorsunuz? Uğraşınız niye? Bu hayattan ne bekliyorsunuz? Samimi olarak cevap vermelerini söylüyorum. Verilen cevapların hepsi olumlu şeyler. Kimisi mutluluk, kimisi başarı, kimisi iyi bir iş aradıklarını; hayattan bunu beklediklerini vurguluyorlar. Bela arıyorum, hırsızlık ve yankesicilik, uyuşturucu bağımlılığı, tembellik ve namussuzluk arıyorum diyen yok. Bu da pek tabidir, çünkü herkes hayattan güzel şeyler bekler. Hep doğru ve güzel şeyler arar.

Tekrar soruyorum. Doğru yerde mi arıyorsunuz. Öyle ya Nasrettin Hoca bir akşam yüzüğünü odasının delik olan döşeme tahtalarından ahıra düşürür, ama o odada yana yakıla yüzük arar. Karısı ne aradığını sorduğunda” Yüzüğümü ahıra düşürdüm onu arıyorum” der. Karısı şaşkındır.”Hoca, aşağı ahıra düşürdün. Burada nasıl bulabilirsin” deyince, Hoca cevabı verir” Orada ışık yok ki”.

Bu soruda aldığım cevaplar değişiktir. Fen Lisesinde olmalarına rağmen, yanlış yerde aradığını söyleyenler var. Tartışıyoruz. Geri dönme imkânı olmadığına göre eldeki imkânlara göre aramaya devam kararı alıyoruz.

Bu sefer bulmaya mecbur olanlar gibi mi arıyorsunuz diye soruyorum. Çoğunluk bu suruma “hayır” diyor. Yani aradıklarımızı uğraşarak değil de, mümkün olduğunca bedavaya getirmek emeli, bizim genlerimize sinmiş. Başarmak için çok çalışma gereği ortada iken, hiç kimse başarı merdivenlerini elleri cebinde çıkmamış iken aradığımız şeyi bulma eylemine girmek istemiyoruz. Öğrencinin biri “Ben bu gayretimle aradığıma ulaşamam, engelleri aşamam” diyince; “Senin elini tutan kim var. Niçin hayallerin için bir şeyler yapmıyorsun “ diyor ve Albert Camus’un meşhur sözünü hatırlatıyorum.

“Aşılmaz bir duvarın önünde yaşamak, boş ve hatta köpekçe yaşamaktır.” Oysa bulmaya mecbur olanlar gibi arayıp da bulamayan var mıdır?

Batılı bir düşünür: “Doğu bin bir gece masallarının Batı da Robinson Crusoe’lerın ülkesidir. Doğu masallarında servet, ün hep sihirli lambalardan, padişahların dile benden ne dilersen vaatlerinden, keloğlanın cinliklerinden gelir. Batıda ise ıssız bir adaya düşen Robinson Crusoe bıkmadan usanmadan çalışır didinir tek başına adasını bayındır hale getirir. Doğulu başka bir çaresi olmadığında çalışır” diyor. Aslında bakıldığında pek haksız görünmüyor. Dünyada şans oyunlarının en fazla oynandığı, üstelik devlet eliyle oynatıldığı ülke maalesef benim ülkem. 400 bin kahveye 375 adet kütüphane düştüğü ülke de benim ülkem. Bir yerde okudum Belçika gibi küçük bir ülkede yıllık patent sayısı İslam ülkelerinde yirmi yılda alınan patent sayısına eşitmiş. Kızarması gereken yüzler, niçin kızarmaz.

Maalesef memuriyette, işçilikte veya diğer alanlarda çalışan insanımız gayret etme, elinden gelenin en iyisini yapma yerine, fırsat bulduğunda kaytarma, daha az uğraşla daha fazla kazanma derdinde. Biliyorum bana kızanlar olacak ama maalesef gördüğüm bu. Çalışma disiplini olan bir millet değiliz. Bu disiplini sağlamadığımız müddetçe de bizden ne köy olur ne kasaba.

Her zaman en yükseği hedeflemek ve bu uğurda çalışmakla hem kişisel hem de milli hedeflerimiz gerçekleşir. Önce kafalarımızı büyük hedeflerle doldurmalıyız. Sonra o kafa ceplerimizi dolduracaktır.

Muradını bilen ama yolu bilmeyen okurlarıma özelliklede gençlere diyorum ki:

Dağ tepesinde bir çam olamazsan
Vadide bir çalı ol.
Fakat oradaki en iyi çalı sen ol.
Bir misk çiçeği olamazsan
Bir saz ol.
Fakat gölün en canlı sazı sen ol.
Cadde olamazsan patika ol.
Güneş olamazsan yıldız ol.
Ama,
Sen neysen onun en iyisi ol.