İskilipli Atıf Efendi'nin hocalarından Ali Efendi

Of Balaban Kus Boğazı'nın en önemli din alimlerinden Ali Efendi - Gençağa - (HASANBAYRAKTAROĞLU). İskilipli Atıf Efendi'nin son dönem hocalarından idi.

Of’ta Kus Boğazı denilen yerde (bu günkü eski adlarıyla Ancipranoz, Kus, Alano, Divran, Ukşul ve çevrelerindeki köyler) sadece Ancibranoz köyünde eski caminin alt tarafında ve üst tarafında olmak üzere iki medrese vardı. Burada yetişenler genelde imam olarak çevre köylere giderlerdi. Ancak Ali Efendi ve Yunus Efendi gibi âlimler Of dışında da çeşitli yerlerde de Oflu Hoca imajını en güzel şekilde temsil etmiştir. Ancipranoz (Geçitli) köyünde Gençağa lakabıyla anılan Ali Efendi (Hasanbayraktaroğlu ) buradaki ilk eğitimin yanı sıra İstanbul’da zamanın en büyük medreselerinden biri olan Fatih medresesinden mezun olarak (Bu konu ile ilgili belgeye rastlanmamıştır) köyünün şehadetnameli âlimlerinden biri olmuştur. 1858 yılında köyünde doğan Ali Efendi, eğitimden sonra uzun yıllar Of’un çeşitli köylerinde imamlık yaptıktan sonra 40 yaşlarında iken Çorum İskilip kazası Üçdam köyünde on yıldan fazla imamlık yapmıştır.

Buradaki medresede müderrislik yapmıştır. Müderrisliği sırasında ders verdiği öğrenciler arasında İskilipli Atıf Hoca’da bulunmakta olduğu belirtilmektedir. İskilip’teki bu görevleri sırasında 1916 yılında meydana gelen Muhacirlik olayı sırasında kendi ailesi dâhil, akrabalarının çoğu yanına sığınmışlardır. Ali Efendi’nin çocuklarından biri adı geçen köyde evlenerek orada kalmış ve sülalesi artarak Albayrak soyadıyla orada yaşamaya devam etmişlerdir. Ali Efendi’nin iki oğlunun mezarı oradadır. 28. 11. 2004 tarihinde Ali Efendi’nin hocalık ve müderrislik yaptığı İskilip Üçdam köyünde yapılan alan çalışmasında cami imamı ve köy ileri gelenleri ile yapılan görüşmeler ve incelemelerde caminin içinin yeniden yapılması ve imamın yeni gelmesi nedeniyle hiçbir vesikaya rastlanmamıştır. Ancak caminin yaşlı cemaatinden bazıları Ali Efendi’yi derin hoca olarak duyduklarını ve İskilipli Atıf Efendi’nin buraya ondan okumaya geldiği belirtilmiştir.

Ali Efendi, muhacir akrabaları ile birlikte köyüne döndükten sonra müderrislik sistemi sona erdiğinden imamlığa devam etmiş ve Mahdandanoz köyünde on yıldan fazla imamlık yapmıştır. Döneminde Kus boğazının en önemli din âlimi olduğundan çevrenin en saygın adamlarından biri olarak en büyük mülki amir adına kararlar verirdi. Bütün oğullarını da okutan Ali Efendi’nin oğullarında kendi düzeyinde âlim çıkmamıştır. Ancak köyünün uzun yıllar muhtarlığını yapan Haşim Albayrak ( bu çalışmayı yapanın dedesi), babasının 1935 yılındaki ölümünden sonra onun yerini almaya çalışmış ise de babasının erken ölümü dolayısıyla din âlimi sıfatını taşıyabilecek kadar âlim sahibi olmaya fırsat bulamadıysa da babası gibi çevrenin en saygın adamlarından biri olmayı başarmıştır.