Ruslara karşı yapılan savaşlarda Yanıktaş Köyü

1916 yılında Rusların 1. Dünya savaşı nedeniyle Trabzon'a giderken önüne çıkan en büyük engel olan Of'ta her köyümüzde olduğu gibi Yanıktaş köyündede savaş mücadelesi ve muhacirlik olmuştur. bunlardan tarafımızdan tespit edilenlerle ilgili bilgiler aşağıdadır. bunlar içerinde Karaslanoğlu Musa, Of'taki en önemli milis kuvvetlerin başında idi.

1916 yılının başlarında 1. Dünya Savaşı tüm hızıyla sürerken Ruslar, Doğu Anadolu'daki işgal ettiği yerlerde kalabilmek ve buralara denizden askeri destek sağlayabilmek için Trabzon'u almak istediler. Bunun için Doğu Karadeniz Harekâtı'na başladılar. Çok kısa bir süre içerisinde Batum, Artvin, Hopa ve Rize gibi şehirleri aldılar. Burada yaşayan halk, işgale karşı direnemedi bile. Ruslar, aynı rahatlıkla Of'a da girmeye çalıştılar. Beklemedikleri bir direniş oldu. Devletin çok az sayıdaki kuvvetiyle Oflu milisler direndiler. Ruslar şaşırıp geri çekilmek zorunda kaldılar. Tekrar daha güçlü kuvvetlerle saldırdılar. Yine geri püskürtüldüler. Bu kez bütün kuvvetleriyle birlikte saldırdılar.


Türk Kuvvetleri'nin genel karargahı Sugeldi Köyü, Komutanı ise Trabzon Valisi ve Lazistan Havalisi Komutanı Mirliva Ahmet Avni Paşa idi. Müfreze Komutanlığı da Of'ta bulunuyordu ve komutanlığını Binbaşı Ethem Necdet üstlenmişti.
15 Mayıs 1919'da İzmir'in işgalinden sonra başlayan Kuvvayı Milliye (Milli Kuvvetler) Hareketinin ilk örnekleri, üç yıl önce 1916'da Of'ta yaşanmıştır.

Kalapotamos deresi günlerce kan aktı. Kelali tepeleri, Cos Tepeleri ağır Rus toplarıyla yakıldı yıkıldı. Of kasabası denizden Rusların en ünlü gemilerinden kraliçe Mariya gemisiyle topa tutuldu. Of ve çevre köyleri top atışıyla yakıldı yıkıldı. Kantar Geçidi, Sultan Murat yaylaları, Soğanlı yaylalarında müthiş mevzi muharebeleri oldu. Of şehir merkezi alınamayınca Ruslar, Rize tarafından, Bayburt tarafından ve denizden saldırdılar. Gene alamayınca Sürmene yakınlarında çıkarma yaparak Ofluları dört koldan kuşatmaya başlayınca Oflular savaşı kaybedeceklerini anlayınca çoluk çocuklarını alarak bölgeyi terk ettiler


Ruslara karşı yapılan savaşlarda Yaranoz (Kavakpınar) köyünden katılanlardan ismi tespit edilebilenler şunlardır:
Yukarı Yaranoz'dan:
Kurumahmutoğlu Rahmi ve kardeşi Hüseyin
Muratoğlu Hasan
Budoğlu Mehmet
Altmışdört Ali Çavuş (savaş öncesi Yaronoz köyünün muhtarı idi)
Bayraktaroğlu Abdullah (Zisino'dan) Rus savaşına katıldı.
Mollahasanoğlu Zekeriya.

Aşağı Yaranoz'dan

Rızvan Çelik
Hüseyin Pul
Hamdi Alcep
Mehmet Hacımehmetoğulları savaşırken Cos Dağı'nda öldü.
Mehmet'in oğlu Osman Hacımehmetoğulları .
bunların dışında bu köyden olan Musa Karaaslan, emrindeki milis gücleriyle Ruslara karşı amansız mücadele vermişti. Rusların Batum'dan bu yana ilerlerken çetesiyle yaptığı mücadeleler artık günümüzde efsaneleşmiştir. bununla ilgiyi bilgiyi Haşim Albayrak, Of ve Çaykara (Ankara 1986- İstanbul 1991) adlı kitapta bulabildiğiniz gibi Of'ta yaptığı mücaleleri ise Haşim Albayrak, Doğu Karadeniz Muharebeleri ve Of Direnişi (İstanbul 2004- 2007) adlı kitapta kaynak ve resimleriyle birlikte bulabilirsiniz.

Bunların dışında yine tarafımızdan adları tespit edilemeyenler vardır. Onlardan da bilinenler yorumlarınız yoluyla bana ulaşırsa bir sonraki baskıda bu eksiklik giderilmiş olacaktır.

Haşim ALBAYRAK